Ngā Pūrongo Aromatawai

Kaupae 1 Te Reo Rangatira 2020

Ngā Tikanga Aromatawai Paerewa Paetae  91659  91662  91664

 

91659:  Te whakapuaki whakaaro hei tuhinga whakamōhio

Wāhanga A: He kōrero whānui

Ko tā te mahere whakaaro he āwhina i te ākonga ki te āta wānanga i te kaupapa i whiriwhirihia hei tuhinga māna, otirā, he puna hei whāngai kupu, kia whakaraupapahia ōna whakaaro ki āna tuhituhinga. Waihoki, ko ngā ākonga e āta whakakaupapa i āna kaupapa matua, e āta whakatakoto ana i tāna e tohe ana, e tutuki pai ai i ngā paerewa paetae tuhituhi 91659, 91662.

He whakawhanake pūkenga hei whakautu pātai i te paerewa paetae 91664, he whakaatu i tā te ākonga māramatanga ki te horopaki, me kaha ngā ākonga ki te whakautu i ngā pātai me ōna wahanga katoa.

Wāhanga E: Pūrongo mo ngā Paerewa Paetae 

Ko ngā ākonga i eke ki te Paetae i te paerewa paetae nei:

  • i whakatakoto whakaaro e aro ana ki tētahi o ngā kaupapa
  • ka hāngai t/ētahi o āna wheako me t/ētahi nuka reo ki te kaupapa.

Ko ngā ākonga Kāore i whiwhi i te paerewa paetae nei:

  • tē aro atu ai ki tētahi o ngā kaupapa i whakaritea mō tēnei aromatawai
  • he rehurehu, he ruarua rānei ngā kupu hei kawe i ōna whakaaro, hei whakautu rānei i ngā pātai.

Ko ngā ākonga i eke ki te Kaiaka i te paerewa paetae nei:

  • ka āta whakaraupapa whakaaro, ka āta whakamārama i tana taunaki i tēnā o ōna whakaaro, i tēnā o ōna kaupapa
  • ka whakamahia ētahi nuka reo e hāpai ana i ngā kaupapa matua o ana tuhituhinga
  • ka whakatakoto i ana tuhinga hei kōwae, he kupu whakataki e whakamārama ana i ngā kaupapa matua o tana tuhituhinga, ka mutu, ka whakarāpopoto i ōna whakaaro me ana whakatau hei whakakapi i tana kaupapa.

Ko ngā ākonga i eke ki te Kairangi i te paerewa paetae nei:

  • ka whakarākeia ngā kaupapa i te tuhituhinga ki ngā kupu whakarite, ki ngā huahuatau me ngā whakatauāki (nuka reo)
  • he kupu whakarite, (nuka reo) he kōrero ā-iwi e whakakaupapa ana i ana wheako me ōna pānga ki te kaupapa o te tuhituhinga
  • he whānui ngā kupu hou, ngā rerenga hāngū me ngā kārawarawatanga (tikanga tuhi) e pai ai te hanganga mai o te tuhituhinga.

 

91662:  Te whakatau kaupapa hei tuhinga

Ko ngā ākonga i eke ki te Paetae i te paerewa paetae nei:

  • ka whakaraupapa whakaaro e hāngai ana ki kaupapa me tōna ao
  • e tohe ana i te kaupapa mā te whakataunaki i ōna whakaaro me te pai o ngā nuka reo i whiriwhiria hei kīnaki mō ana kōrero.

Ko ngā ākonga Kāore i whiwhi i te paerewa paetae nei:

  • kāore e hāngai ana ngā tuhituhinga ki te kaupapa nānā i whiriwhiri
  • he ruarua noa iho ngā kupu, kāore te tuhituhinga i eke i te 150–250 kupu.

Ko ngā ākonga i eke ki te Kaiaka i te paerewa paetae nei:

  • e whakamārama ana i t/ētahi o ōna whakaaro hei whakatau kaupapa
  • ko te whakatakotoranga o ana kupu he whai i ngā tikanga tuhi me ngā nuka reo e kawe ana i ōna whakaaro
  • he kaha nōna ki te tohe, ki te āta wetewete i tana kaupapa.

Ko ngā ākonga i eke ki te Kairangi i te paerewa paetae nei:

  • ka āta whakamārama i ngā tohe hei tautoko i ana taunakinakitanga
  • ka whakatairite ana t/ētahi o ngā mahi ā ōna tūpuna e whai pānga ana ki t/ētahi āhuatanga o te kaupapa, hei tautoko i āna whakatau
  • i hira te mana o ngā kaupapa i whakatakotohia i te tuhituhinga ki ngā kupu tawhito o ngā mōteatea me ngā pūrākau, otirā ko ngā momo nuka reo.

 


 

91664:  Te tātari i te reo kōrero

Ko ngā ākonga i eke ki te Paetae i te paerewa paetae nei:

  • ka whakamārama i te tikanga o te/ngā nuka reo me ngā aria matua o te kaupapa
  • ka whakaraupapa i ngā whakaaro e hāngai ana ki te kaupapa
  • ka whakaatu i tōna māramatanga ki te horopaki o te tuhinga.

Ko ngā ākonga Kāore i whiwhi i te paerewa paetae nei:

  • kāore i ea ngā wāhanga katoa o ngā pātai
  • he ruarua ngā kupu, kāore hoki e hāngai ana ki te kaupapa
  • he tāruarua noa ngā tuhituhinga kupu i tā te ākonga i pānui ai i te rauemi aromatawai.

Ko ngā ākonga i eke ki te Kaiaka i te paerewa paetae nei:

  • he whānui te whakamārama i te tikanga o te kupu me ngā pānga ki te horopaki
  • ka tuitui ariā e hāngai ana ki te horopaki o te tuhituhinga
  • ka tokona ake ngā huahuatau (nuka reo) e whakawhānui, e taunaki ana i ngā aria matua i te tuhituhinga.

Ko ngā ākonga i eke ki te Kairangi i te paerewa paetae nei:

  • ka whakaatu i te rētōtanga o tā te ākonga ruku ki ngā puna kōrero, arā, ko ngā kōrero tuku iho, ko ngā wheako o te ākonga i tōna ao, ko ngā mahi ā ngā tūpuna, otirā, ko ngā pūrākau hoki, ki konā kite ai i tana māia ki te āta tātari, ki te arohaehae hoki i te reo tuhi
  • ka āta wherawhera i te huhua o ngā whakaaro, ā, ka whakatakotohia ngā taunakitanga i hua mai ai e hāngai ana ki te kaupapa.

 

Te Reo Rangatira subject page

 

Previous years' reports
20192018 (PDF, 107KB)2017 (PDF, 41KB)2016 (PDF, 205KB)

 
Skip to main page content Accessibility page with list of access keys Home Page Site Map Contact Us newzealand.govt.nz